Ook vergunningsprocedures, personeelstekorten en stijgende kosten spelen een rol
Opdrachtwijzigingen werken door in het hele project
Bouwprojecten lopen regelmatig vertraging op. Maar wat zijn volgens bouwprofessionals de meest voorkomende oorzaken? De Boels Rental Bouwindex* laat zien dat opdrachtwijzigingen door de opdrachtgever het vaakst bijdragen aan uitloop (39%). Ook het verkrijgen van omgevingsvergunningen (26%), personeelstekort (24%) en stijgende kosten (23%) zijn vaak genoemd.
- Opdrachtwijzigingen werken door in het hele project
Opdrachtwijzigingen door de opdrachtgever is de meest genoemde vertragende factor: 39 procent zag deze bij uitgelopen projecten vaak tot altijd terug. Een wijziging in de opdracht werkt vaak door in de volledige planning: van materieel tot bezetting en budget. Ook fouten door derde partijen, zoals onjuiste berekeningen of verkeerd bestelde materialen, zorgen voor vertraging (15%). Door één aanspreekpunt aan te wijzen en vooraf procedures bij wijzigingen vast te leggen, kun je de gevolgen sneller in beeld brengen. - Veel vertragingen door vergunningen en procedures
Ook vormen vergunningen en procedures een belangrijke bron van onzekerheid. Zo noemen bouwprofessionals het verkrijgen van vergunningen onder de Omgevingswet (26%) of een natuurvergunning vanwege stikstofregels (23%) als vertragende factor. Bezwaar van omwonenden (13%), beschermde dier- of plantensoorten (11%) en archeologische vondsten (6%) kunnen tevens de planning raken. - Ervaring en materieel moeten op elkaar aansluiten
Een tekort aan ervaren personeel leidt volgens 24 procent regelmatig tot vertraging. Daarnaast noemt 5 procent het gebruik van ongeschikt materieel als oorzaak van uitloop. Daarom is het verstandig om niet alleen naar aantallen mensen en machines te kijken, maar ook naar de combinatie die elke projectfase vraagt. Een korte check op benodigde ervaring, certificaten en materieel voorkomt dat een ontbrekende vakman of machine pas bij de start van het werk wordt ontdekt. - Kosten, levering en diefstal belemmeren de voortgang
Ook financiële en logistieke uitdagingen kunnen de planning onder druk zetten: 23 procent noemt stijgende kosten en 20 procent noemt vertragingen in de levering van materialen. Daarnaast zegt 8 procent dat diefstal van materialen, machines en kabels voor vertraging zorgt. Diefstal leidt immers tot extra werk: er moet vervangend materieel worden geregeld. Het is dus verstandig om voor kritieke materialen en machines vooraf alternatieven vast te leggen en waar nodig extra (camera)beveiligingsmaatregelen te treffen. - Netcongestie en weersomstandigheden vragen om flexibiliteit
Beperkingen in het elektriciteitsnet wordt door 19 procent genoemd als vertragende factor. Een beperkte of ontbrekende (tijdelijke) bouwaansluiting en wachttijden voor de definitieve netaansluiting kunnen de bouw en oplevering vertragen. Vroegtijdige afstemming met de netbeheerder helpt om de impact op de planning inzichtelijk te maken.Ook onverwachte weersomstandigheden leiden volgens 17 procent regelmatig tot vertraging. Door buffers op te nemen voor weersgevoelige werkzaamheden en vooraf te bepalen welke activiteiten bij ongunstig weer kunnen doorgaan, blijft de planning beter beheersbaar.
Professionals hebben weinig vertrouwen in overheid
Uit de Boels Rental Bouwindex blijkt dat veel oorzaken van vertraging buiten de directe invloed van bouwbedrijven liggen. Opvallend is dat slechts een kwart van de professionals (25%) erop vertrouwt dat de overheid maatregelen neemt om vertraging in de bouw te verminderen.
Robert Kessels, manager Site Preparation bij Boels Rental, adviseert bedrijven om projecten zo voor te bereiden dat er ruimte is om flexibel in te spelen op veranderingen. “Een vergunning die langer op zich laat wachten, slecht weer of een wijziging van de opdrachtgever heb je niet altijd in de hand. Waar bouwbedrijven wél verschil kunnen maken, is in de voorbereiding op zulke momenten. Breng vooraf in kaart welke werkzaamheden, vakmensen en machines onmisbaar zijn en regel alternatieven voor als iets uitvalt of opschuift. Zo hoeft een knelpunt niet meteen te betekenen dat het hele project stilstaat.”
*Het onderzoek is uitgevoerd in januari 2026 door onderzoeksbureau Markteffect onder 434 Nederlanders werkzaam binnen de bouwsector.
